آخرین اخبار : 

در فیلم «عیاری» روح زمانه و نگاه نو دیدم

به گزارش فیلم‌نت نیوز در برنامه سی و پنج این هفته که در سامانه‌ فیلم‌نت قابل مشاهده و دانلود است؛ حسین‌نژاد عملکردها و تدابیر اندیشیده‌ شده در سال‌های جنجالی سینما در دهه‌های شصت و هفتاد مرور کرده است و  در بحثی جذاب با فریدون جیرانی، حسین‌نژاد تلاش کرده به سؤالاتی جدی درباره معضلات اساسی سینمای ایران ـ که به قول او گنجی دفن‌شده در زیر آوار تشتت‌های سیاسی و فرهنگی است ـ پاسخ‌های تحلیلی بدهد. او از ترکیب هیأت انتخاب امسال و انتخاب‌هایش دفاع کرده است و توضیحاتی درباره وضعیت فیلم‌های کارت پرواز و کارواجار داده است. حسین‌نژاد همچنین فیلم کیانوش عیاری یعنی کاناپه را نمونه‌ی کاملی از یک فیلم بدیع و امروزی دانسته که درباره‌ی همه ایران است. بخش‌‌های مهمی از این گفت‌وگو را بخوانید:

در دوره‌ی آقای بهشتی، همه‌ی فیلم‌ها در جشنواره بودند

من از سال ۶۳ تا سال ۷۱ جزء هیات انتخاب بودم. در دوره‌ی سیف‌الله داد و آقای پزشک در کمیته‌ی انتخاب و در شورای بازبینی حضور داشتم. در آن سال‌ها همه‌ی فیلم‌ها در جشنواره بودند. هیات انتخاب مشخص می‌کرد چه فیلمی در چه بخشی شرکت داده شوند. انتخاب فیلم‌ها به شکل اعلام عمومی نبود و اختلاف‌نظر بین اعضا را آقای بهشتی حل می‌کرد.

 اگر بحثی یا حاشیه‌ای مثل فیلم‌های محسن مخملباف در سال ۶۹ پیش روی جشنواره بود، بهشتی یا شورای برگزاری سعی می‌کردند آن را به ‌صورت داخلی حل کنند و به بیرون درز پیدا نکند. آن دوران فشردگی فیلم‌ها خیلی زیاد بود و همه‌ی وقت ما در محل دیدن فیلم‌ها می‌گذشت. یادم هست یک سال در روزهای جشنواره پسرم به‌دنیا آمد و تا پایان جشنواره نتوانستیم اسم انتخاب کنیم.

جنجال‌ها بیشتر مربوط به بعد از جشنواره بود. فیلم‌های مخملباف در جشنواره نمایش داده ‌شد. اما اکران عمومی نشد. از آن روزها انتقادها به سینما شروع شد که به خاطر جو سیاسی بود و مخالفان به بهانه‌های مختلف اعتراض می‌کردند که منجر به تعویض چند مدیر شد. این فیلم‌ها بهانه‌ی خوبی بود برای اینکه مستقیم‌تر به سینما اعتراض کنند.

با تاسیس سازمان سینمایی سوره، فعلیت‌های سینما در آن تجمیع شد

روزهای فعالیت مرحوم سیف‌الله داد از سال ۷۶ شروع شد. من پیشنهاد مدیریتی را نپذیرفتم و قرار شد با حوزه‌ی هنری زمان مدیریت حجت‌الله زم همکاری کنم. طرح تاسیس یک سازمان سیستماتیک را نوشتم. اگر سازمانی بخواهد موفق باشد از ایده تا پخش باید در یک نظام منسجم برنامه‌ریزی شود. طرح منجر شد به تاسیس «سازمان توسعه‌ی سینمایی سوره». مجموع فعالیت‌های مرتبط با سینما در آن تجمیع شد و بعد از ثبت رسمی از بدنه‌ی حوزه‌ی هنری منفک شد. بخش‌های مختلف مدیریت جداگانه داشت مثلا در قسمت پخش سیدضیا هاشمی مدیر بود و نوسازی سینماهای قدیمی شروع شد. ۵ سال مدیر سوره بودم. آشنایی‌ام با سیف‌الله داد به زمان تاسیس مدرسه‌ی سینمایی باغ فردوس و همچنین مرکز گسترش سینمای تجربی بر‌می‌گردد.

نباید در هیات انتخاب همه‌ی افراد اصحاب سینما باشند

ترکیب کمیته‌ی انتخاب امسال خوب است. در هیات انتخاب همه‌ی افراد نباید اصحاب سینما باشند که انتخاب از زاویه‌های مختلف بررسی شود زیرا روابط حرفه‌ای بین هنرمندان ممکن است دچار ملاحظاتی باشد. بعضی از اعضای هیات امسال دست‌اندرکار سینما نبودند اما سینما را می‌شناختند.

در جلسات اول سعی کردیم بحث‌های اصولی فرایند انتخاب را جمع بندی کنیم و به دیدگاه مشترکی برسیم. تلاش کردیم که ملاحظات غیر سینمایی در میان نباشد و حق کسی پایمال نشود.

بعد از دیدن ۱۰۰ فیلم به سینمای ایران خوش‌بین نیستم

بعد از دیدن بیش از ۱۰۰ فیلم به لحاظ کیفی به سینمای ایران خوش‌بین نیستم. سینمای ایران حالت ایستایی پیدا کرده و تعداد فیلم‌ها  تفاوتی در کیفیت ندارد. سینمای ما پیوندی با سینمای دنیا ندارد. مطالعات اخیر در این باره است که سینما به کدام سمت می‌رود و تقویت و گسترش سینما چگونه انجام می‌شود. بازیگران این موارد چه کسانی هستند و ما چه نسبتی با این دنیا داریم که بتوانیم دغدغه‌ها و فرهنگ‌هایمان را مطرح کنیم. ابزار ما پیشرفت کرده اما نسبت به دنیایی که در حال تحول است، گم شده‌ایم.

سینما مجموعه ای از فرهنگ، هنر، تکنیک، تکنولوژی و اقتصاد است. برای کار با سینما باید دید تحولات زمان چگونه بر آن تاثیر می‌گذارد. و چگونه می‌تواند در مقابل عوامل مخرب مقاومت کند. چه برنامه‌ای برای آینده دارد؟

 

ممیزی، مشکلات را بیشتر می‌کند یا به تعویق می‌اندازد ولی سینما را مختل نمی‌کند

ممیزی‌ها و خود سانسوری در سینما گفت به نوعی دخیل هستند ولی این موضوع اصل نیست. همه‌ی موضوعات سینما به بیرون از سینما مربوط نیست. اول هنرمند باید دغدغه‌ی حل معضلاتش را داشته باشد و راه حل برای آن پیدا کند و بعد از دیگران کمک بخواهد. همه صنف‌ها در سینما باید این دغدغه را داشته باشند و صورت مسئله‌ی مشترک داشته باشند که این انسجام وجود ندارد. خودشان اختلاف نظر اساسی دارند. مثلا وقتی من می‌گویم سینمای ما ایستا است حرفم درست است؟ دلایل منطقی دارم؟

درمورد تاثیر متقابل جامعه و هنرمند، شرایط پیرامون ممکن است سیاسی، امنیتی یا طبیعی باشند، اما از دیدگاه اینکه دست‌مایه‌ی کار هنری هستند، می‌تواند مورد تعمق باشد. اگر هنرمند منفعل باشد تاثیر می‌پذیرد، اما باید خلاق باشد. هنرمند خلاق در زندان هم اثر خلق می‌کند و سیال است، مانع نمی‌شناسد. البته حرف‌هایم در تایید ممیزی ها نیست.

هنر از جامعه تاثیر می‌پذیرد اما در بستر جهانی سهم سینمای ما چیست؟ مواردی مثل ممیزی، مشکلات را بیشتر می‌کند یا به تعویق می‌اندازد ولی مختل نمی‌کند. این موضوع نباید بهانه شود. نمی‌پذیرم که سینماگر ما هیچ مطالعه‌ای در مورد وضعیت جهانی سینما ندارد به دلیل اینکه سانسور وجود دارد. به نظرم غفلت وجود دارد. این سیاسی‌کاری ها ضایعه‌ و آلودگی است.

 

سینمای ما مثل گنجی گرانبها ولی زیر خاک است

تفکرات در این دوره بیشتر خام هستند. سینمای ما مثل گنجی گرانبها است ولی زیر خاک. مدیران باید آن را بشناسند. سینما ابعاد فرهنگی، اجتماعی، امنیتی و حتی رابطه‌ی خارجی می‌تواند تحت تاثیر قرار دهد و عاملی برای سربلندی و اقتدار باشد.

در فیلم عیاری نگاه نو و روح زمانه را دیدم

عیاری یکی از بزرگان سینما است در فیلمی که از او دیدم علاوه بر هنر و پشتوانه‌ی تجربی، روح زمانه و نگاه نو را دیدم. از مدیومی که با ان کار می‌کند شناخت دارد، بیانی که برای انتقال پیام انتخاب می‌کند مثل قبل است اما فیلم امروزی است و حقایق امروز را کشف کرده و به گفته‌ی خود عیاری مشکل همه‌ی ایران است.

 در فیلم‌های جوان هم از این نمونه‌ها زیاد داریم. در هیات انتخاب قرار شد فیلم را مدنظر قرار دهیم نه فیلم‌ساز. شایستگی فیلم معیار انتخاب بود. ما به عنوان میان‌سال‌های سینما باید هر کمکی که از دستمان بر‌می‌آید انجام دهیم. روحیه‌ی امروزی را بیشتر در فیلم‌های جوان‌ها دیدم که به اثر اصالت می‌دهد. عنصر خلاقانه همان مکاشفه در موارد روزمره است. فیلم زمانی مبتذل می‌شود که سطحی باشد همراه با تکرار و تقلید.

تنوع مضامین در فیلم‌هایی که دیدیم، زیاد بود سیاسی، رانت خواری، آسیب‌های اجتماعی و… . در واقع سعی کردیم برای قرارگرفتن یک فیلم در لیست، علاوه بر اکثریت آرا به نظر جمعی برسیم و صورت جلسه‌ امضا شود. سعی کردیم با انتخاب فیلم‌ها به علاقمندان و مسئولان فرهنگی یادآوری می‌کنم که سینمای خوبی داریم اما قدرش را نمی‌دانیم. اگر تدبیر درستی نباشد این سینما همچنان ایستا خواهد ماند.

حتی خود اهل سینما قدر سینمایی که داریم را نمی‌دانند. سینمای ما بازار کوچکی برای عرضه دارد اما می‌تواند بازگشت اقتصادی داشته باشد و این بازگشت بستگی به همت و استراتژی ما دارد. مسئله به مدیریت برمیگردد ولی از یک نفر مدیر انتظار ندارم که خودش بفهمد و بهترین راه حل را بگوید. مدیران معمولا شناخت کمی از ماهیت سینما دارند و زمانی که ابعاد را نمی‌شناسند تصمیم‌گیری مشکل را تشدید می‌کند. خود اهل سینما باید در باره‌ی مشکلاتشان روشنگری کنند.

استدلال برای رد «کارواجار» این بود که عوامل و قصه‌ی فیلم ایرانی نیستند

کارت پرواز و کارواجار فیلم‌های خوبی هستند به لحاظ کارگردانی آن اصالت هنری را دارند و من را یاد فیلم‌های خوب تاریخ سینما می‌اندازد.

البته همه‌ی ۲۸ فیلم خوب بودند و زمانی برای پرکردن جدول نمایش جشنواره قرار شد تعداد ۳۳ فیلم معرفی شود و ما در ردیف‌های بعد چند فیلم را که رزرو بودند، اضافه کردیم. با یک تماس تلفنی موضوع را به تک تک ما گفتند. دو فیلم که پروانه‌ی غیر سینمایی داشتند ولی در مسابقه شرکت داده نشده ‌بودند با تعویض نوع پروانه، وارد لیست شدند.

 به فیلمساز گفته بودند که فیلمش در بخش چشم‌انداز باشد و قبول نکرده بود. این احتمال وجود دارد که فیلمی به جشنواره نرسد در این صورت بین این دو فیلم انتخاب می‌شود به این شرط که در بخش چشم‌انداز باشند.

 استدلال برای رد کارواجار این بود که بسیاری از عوامل که باید در مسابقه شرکت داده ‌شوند ایرانی نیستند و قصه مربوط به جامعه‌ی ایران نیست و بهتر است در جشنواره برای قدردانی یا در بخش بین‌الملل نمایش داده شود.

 

(۰)



فیلم‌نت نیوز، رسانه به‌روز
اخبار روز سینمای ایران و جهان را در کانال تلگرام فیلم‌نت نیوز دنبال کنید

منبع مطلب : http://www.filmnetnews.ir/35-online/%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA
در فیلم «عیاری» روح زمانه و نگاه نو دیدم

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *